هر كسي كه آن را شنيد، بي اختيار زبان به تحسين و آفرين گشود

سر پرسي مولز ورث سايكس (1945ـ 1867م.) فاجعه غمانگیز کربلا را به مجلسی تشبیه میکند که بعدها آن مجلس به شهر کربلا و زیارتگاه شیفتگان آن امام همام بدل گردید. او احساس خود را چنین بیان میکند: «در دهم محرم 61 هجري (680م) اين مجلس غمانگیز که نمايش آن نزديک بود؛ در ميداني تشکيل و تنظيم داده شد که در آن ميدان، شهر کربلا بعداً براي حفظ اين آثار تاريخي گرداگرد مرقد که آن را مشهد يعني محل شهادت حسين (ع) مینامیدند، بناشده و تدريجاً آباد گرديد. اين عده قليل در حالتي که راه عبورشان را به نهر آب مسدود کرده بودند، براي اینکه از پشت سر محفوظ باشند، فقط خندق ناقص و ناهمواري حفر نموده و آن را با ني و بوتههای گز پوشانيدند. مخصوصاً خيام را همپشت سر، پهلوي هم نصب نموده و با تمام قوا حاضر شدند که براي دفاع از خود تا آخرين دقيقه حيات با دشمن جنگ کنند. حقيقتاً آن شجاعت و دلاوري كه اين عده قليل از خود بروز دادند، به درجهاي بوده است كه در تمام اين قرون متمادي هرکسی كه آن را شنيد،, بیاختیار زبان به تحسين, و آفرين, گشود.... اینیک مشت مردم دلير غيرتمند، مانند مدافعان ترموپيل، نامي بلند غیرقابلزوال براي خود تا ابد باقي گذاشتند.»

منبع: سرپرسی سایکس، تاريخ ايران، سیّد محمد تقی فخر داعی گیلانی، تهران، چاپخانه علمی، 1368، ج1، 752ـ751.